Bác sĩ Trần Kim Lân

Bác sĩ viết từ điển Việt – Lào

Tuy là một bác sĩ nhưng anh lại là tác giả hoặc đồng tác giả của rất nhiều cuốn Từ điển Lào – Việt, Việt – Lào.

Trần Kim Lân (còn có tên Lào là Phonesavanh Chanthavong) sinh năm 1964 tại Savanakhẹt (Lào). Gốc gác gia đình anh ở Ba Đồn, Quảng Văn (huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình). Khoảng năm 1912, gia đình anh sang Savanakhẹt (Lào) sinh sống, 15 tuổi, khi đang học lớp 10 ở Savanakhẹt, anh được gia đình gửi về Huế học lớp 9 Trường THCS Lê Lợi. Tốt nghiệp THPT xong, Trần Kim Lân thi đậu vào Khoa Nội – Trường Đại học Y khoa Huế, tốt nghiệp vào năm 1990. Sau đó anh quyết định quay về Savanakhẹt mở phòng mạch. Chỉ một thời gian ngắn, phòng mạch của bác sĩ Trần Kim Lân dần trở nên đông khách vì anh là một trong số ít các bác sĩ tại Savanakhẹt biết kết hợp giữa đông và tây y để chữa bệnh cũng là cách thức điều trị rất được nhiều người Lào ưa chuộng.
Ngoài công việc khám chữa bệnh cho mọi người, nối tiếp truyền thống gia đình, bác sĩ Trần Kim Lân còn có nhiệm vụ dạy học tiếng Việt cho hai con trai. Trong quá trình dạy dỗ như vậy, anh thường nghe các con kể lại rằng ở lớp có rất nhiều bạn tuy cha mẹ đều là người Việt nhưng nói thạo tiếng Lào hơn tiếng Việt. Ấp ủ mối băn khoăn này mãi cho tới năm 1989, ý tưởng thực hiện một bộ từ điển dành cho những người Việt đang định cư, sinh sống trên đất Lào bắt đầu đến với bác sĩ Trần Kim Lân và một nhóm bạn bè. Ở Savanakhẹt lâu nay vốn có một ngôi trường mang tên Trường Thống Nhất, chuyên dành cho con em người Việt học tập. Bác sĩ Lân đã cùng với anh Hứa Ngọc Minh (lúc đó là Hiệu trưởng ngôi trường này) cùng nhau lập nhóm thực hiện, biên soạn cuốn từ điển Việt Lào – Lào Việt.
Song việc thực hiện vẫn chưa được suôn sẻ lắm vì nhiều lý do khách quan khác nhau. Cho tới năm 1997, bác sĩ Trần Kim Lân bắt đầu tập trung vào việc nghiên cứu và ghi chép toàn bộ hệ thống từ ngữ Lào rồi biên dịch ra tiếng Việt. Mặc dù thời kỳ ấy đã có hai quyển Từ điển Việt – Lào của tác giả Lê Duy Lương (xuất bản năm 1963) và Từ điển Lào – Việt của GS-TS Phạm Đức Dương (xuất bản năm 1995), nhưng các ấn phẩm này vẫn chứa rất ít từ thông dụng gần gũi với cuộc sống hằng ngày. Thế rồi sau gần 10 năm nhọc nhằn nghiên cứu, đến năm 2007, bác sĩ Trần Kim Lân đã hoàn thành xong cuốn Từ điển Lào – Việt (được NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh ấn hành) với lượng kiến thức khổng lồ bao gồm hơn 50.000 từ, 25.000 ngữ cảnh, 1.000 câu tục ngữ có đối chiếu với những câu tục ngữ tiếng Việt tương đương, 15.000 câu thành ngữ và 500 từ chuyên về các loại cây thuốc. Cuốn từ điển sau đó đã nhanh chóng trở thành cuốn sách “gối đầu” cho những người có nhu cầu học tiếng Việt và tiếng Lào.
Sau những thành công bước đầu này, sang đầu năm 2008, bác sĩ Trần Kim Lân lại tiếp tục nghiên cứu và viết cuốn Từ điển Việt – Lào với hơn 100.000 từ. Ngoài ra, anh còn nghiên cứu và viết các cuốn như: Tục ngữ Lào -Việt và Tục ngữ Việt – Lào (mỗi cuốn dày gần 200 trang), cuốn Từ đồng âm Lào – Việt (dày 280 trang); Từ điển thành ngữ Lào – Việt, Việt – Lào; Từ điển Lào – Pháp, Lào – Anh… Không những thế, anh còn tìm tòi, tự học tin học, tự học viết phần mềm để viết phần mềm Từ điển Lào – Việt, Việt – Lào với hơn 150.000 từ… Năm 2011, anh lại được mời tham gia biên soạn cùng nhiều tác giả khác cuốn từ điển Việt – Lào, Lào – Việt do Bộ Giáo dục – Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục – Đào tạo Lào cùng hợp tác xuất bản. Hiện nay anh đang có trong tay rất nhiều các dự án biên soạn từ điển, dự kiến đến cuối năm 2013 tất cả sẽ hoàn thành.
Với những thành công mà bác sĩ Trần Kim Lân đã và đang có được, không ít người cảm thấy kính phục trước sự kiên trì và lòng nhiệt thành của anh. Những việc làm này đã góp phần gìn giữ và phát triển tiếng Việt nơi xứ người cũng như vun đắp thêm mối quan hệ keo sơn gắn bó đặc biệt giữa hai nước Việt – Lào anh em.
Theo ĐĐK
Nguồn: http://baobacgiang.com.vn/bg/quoc-te/nguoi-viet-bon-phuong/106948/bac-si-viet-tu-dien-viet—lao-.html